Kağıt Boyutları Hakkında Herşey

Tam boyutta bir kağıt düşünün. Bunun tamamı bir boyut, tam yarısı başka bir boyut, yarısının- yarısı başka bir boyut verir. Her bir yarının verdiği boyut ise bir alt boyutun ölçülerini belirler. Matbaacılıkta ve tüm alanlarda kullanılan kağıt boyutları, standarttır.

Dünyanın her yerinde aynı ölçüler, aynı boyutları temsil eder. En çok kullanılan kağıt türü A4, eğitim sektöründen ticari sektörlerde dek hemen her alanda kullanılan en klasik kağıt boyutudur.

Kağıt Boyutları Nasıl Belirlenir?

Tasarım, matbaa, eğitim, basım, yayım gibi tüm alanlarda kullanılan kağıt boyutları, yüksek verim sağlamak üzerine belirlenir. Örneğin fotokopi alanında sıklıkla kullanılan kağıtlar, bir kimlik fotokopisi için A4 kağıdı kullanmak yerine, A6, A7 gibi minimal boyutlarda kullanılır. Veya görsel bir çıktı alınacağı zaman A4 boyutu yeterli olamayabilir. Gerçek verimi almak için A3, A2 boyutları veya poster ebatlarında A0 kağıtlar kullanılabilir.

Kağıt Boyutlarının Tarihçesi

A4 kağıt boyutları, 21 cm’e 29,7 cm ölçüleriyle dünyanın her köşesinde aynı boyutlarda kullanılır. Bu oranlar, diğer her kağıt boyutunun oluşmasını en matematiksel formda belirleyen ölçülerdir. Kağıt boyutlarının küsuratlı ölçüler vermesinin nedeni; kağıtların ikiye bölündüğünde aynı formda yeni bir boyut vermesiyle alakalıdır.

A4 kağıt ölçüleri ise en ideal matematik formülünü içerisinde barındırır. √2 formülü, kağıt boyutu üzerindekiler, aynı oranda şekillenmesini sağlar. İster daha büyük ister daha küçük boyutlarda ve fakat aynı oranlarda oranlanabilir.

1768 yılında Alman bilim adamı Georg Lichtenberg, ilk olarak A4 kağıdı boyutlarını kullanmıştır. Oran formatının yazıldığı o tarihte, Dr Walter Porstmann ile farklı boyutlarda kağıt tasarımlarına başladılar.

1922 yılında yine Almanya’da, tasarlanan bu kağıtlar DIN 476 standardı olarak belirlendi ve kabul edildi. DIN A4 ise en çok kullanılan A4 boyutunun ismi olarak kabul edildi. Sonrasında çok sayıda ülke, bu standartları kabul ederek global kağıt boyutları belirlenmiş oldu. ISO 216 standardı ise ilk kez 1975 yılında verilmiştir.

A4 Kağıt Boyutları ve Diğer Boyutlar

A0 kağıdı, en büyük boyut olarak bilinmektedir. A4 kağıdı, 4 kez katlandığında A0 boyutunu verir. Yani bir A0 kağıdından 4 tane A4 kağıdı elde edilir.

  • A0 kağıt boyutu; 841×1189 mm’dir
  • A4 kağıt boyutu; 210×297 mm’dir

A0 kağıdının, 1 metrekare alanı vardır. Metrekare cinsinden diğer kağıt boyutları şöyledir;

  • A1 kağıt boyutu; 0,5 m²
  • A2 kağıt boyutu; 0,25 m²
  • A3 kağıt boyutu; 0,125 m²
  • A4 kağıt boyut: 0,0625 m²

Kağıt Boyutlarında B ve C Faktörleri

A boyutu kağıt türlerinin yanı sıra B ve C kağıt boyutları da bulunuyor. Yine matbaacılık alanında çok kullanılan B ve C boyutları, belirli standartlara göre ölçülendirilmiştir. A kağıt boyutlarında olduğu gibi katlanarak B ve C kağıt serileri oluşturulur.

B kağıt boyutları, kitap, dergi boyutu olarak bilinen türlerdir. C kağıt boyutları ise zarf tipi kağıt boyutları olarak bilinir. Katalog basımları, zarf ve yazışma basımları, dergi, kitap, bülten basımı gibi çalışmalarda B ve C türü kağıt boyutları kullanılır.

Kağıt Boyutlarında Sıralama Nasıl Yapılır?

Kağıt boyutları büyükten ya da küçükten başlanarak yapılabilir. En büyük form A0 boyutudur. Büyük boyuttan itibaren; A0, A1, A2, A3, A4, A5, A6, A7 ve A8 olarak değerlendirilebilir. Her bir boyut; bir alt boyuttan iki tane, bir üst boyutun yarısı kadar bir matematik formülü verir. A tipi kağıt boyutlarının ölçüleri ise şu şekildedir;

  • A8 kağıt boyutları; 52×74 mm
  • A7 kağıt boyutları; 74×105 mm
  • A6 kağıt boyutları; 148.5×105 mm
  • A5 kağıt boyutları; 210×148.5 mm
  • A4 kağıt boyutları; 297×210 mm
  • A3 kağıt boyutları; 420×297 mm
  • A2 kağıt boyutları; 594×420 mm
  • A1 kağıt boyutları; 840×594 mm
  • A0 kağıt boyutları; 1188×840 mm

Kağıt Boyutlarına Göre Gramajları Nasıl Belirlenir?

Matbaa basımlarında kullanılan kağıt türüne göre, ebatlar ve gramajlar farklı şekillerde kullanılır. Her kağıt türüne göre uygulanan gramaj ölçüleri, belirli standartlara göre yapılmakta ve en iyi sonucu almak üzere uygulanmaktadır. Kağıt niteliklerine göre basım edilen ebat ve gramajlar şu şekildedir;

 

 

Parlak veya mat yüzeyli kuşe kağıtlarda kullanılan ebatlar; 70 x100, 64 x 90, 57 x 82 cm gelenekselliğindedir. Bu tür kağıtların gramajlarıysa; 80 gr, 90 gr, 115 gr, 135 gr, 170 gr, 200 gr, 250 gr, 300 gr ve 350 gr olarak kullanılır.

 

 

Bristol kağıtların tek yüzeyi parlak olarak basım uygulanır. Kullanılan ebat; 70×100 formundadır. Gramaj türündeyse; 180 gr, 200 gr, 225 gr, 250 gr, 280 gr, 300 gr, 330 gr, 350 gr ve 400 gr olarak uygulanır.

 

 

Matbaa çalışmaları birinci hamur kağıtlarda kullanılan ebatlar: 70×100, 64×90, 57x 82 cm’dir. Basım ürünlerine ve seçkilere göre kullanılan gramajlarda: 55 gr, 60 gr, 70 gr, 75 gr, 80 gr, 90 gr, 100 gr, 110 gr ve 120 gr standartlarında kullanılır.

 

 

Tek yüzeyi parlak olarak kullanılan chore kartonlarda; 70 x 100 cm ebatlar kullanılır. Kağıt gramajları ise: 225 gr, 250 gr, 300 gr, 350 gr, 400 ve 450 gr olarak uygulanır.

 

 

Otokopi türü basımlarda; 70×100, 64x 90, 59x 84 cm ebatlar kullanılır. Gramaj farklı seçeneklerde değerlendirilebilir.

 

 

Basım çalışmalarına göre genellikle 70×100 cm ebatlar kullanılarak fantezi kartonların matbaası yapılır. Bu tür ürünlerde kullanılan gramajlarsa; 90 gr, 120 gr, 140 gr, 170 gr, 220 gr, 250 gr, 280 gr ve 300 gr’dır.

Matbaa Basım Kağıtlarında Standart Ölçüler

Global standartlarda basım edilen kağıt türleri; A, B ve C olarak klasik ölçülerde basım edilir. Mm ve inc cinsinden tüm kağıt türlerinin ölçüleri şu şekildedir;

  • A0 kağıt boyutları; 841×1189 mm ve 33.13×46.85 inc
  • A1 kağıt boyutları; 594×841 mm ve 23.40×33.13 inc
  • A2 kağıt boyutları; 420×594 mm ve 16.55×23.40 inc
  • A3 kağıt boyutları; 297×420 mm ve 11.70×16.55 inc
  • A4 kağıt boyutları; 210×297 mm ve 8.27×11.70 inc
  • A5 kağıt boyutları; 148×210 mm ve 5.83×8.27 inc
  • A6 kağıt boyutları; 216×279 mm ve 8.5×11 inc
  • B kağıt boyutları; 279×432 mm ve 11×17 inc
  • B4 kağıt boyutları; 250×353 mm ve 9.84×13.90 inc
  • B5 kağıt boyutları; 176×250 mm ve 6.93×9.84 inc
  • C kağıt boyutları; 432×559 mm ve 17×22 inc
  • C4 kağıt boyutları; 229×324 mm ve 9.01×12.76 inc
  • C5 kağıt boyutları; 162×229 mm ve 6.38×9.02 inc

Ölçüleriyle matbaacılık alanında kullanılmaktadır. D ve E boyutları, mektup ve farklı zarf türü boyutları bulunuyor. IOS 216 standartlarında belirlenen kağıt boyutları, uluslararası alanda aynı ölçü ve standartlarda kullanılır.

Kağıt boyutlarının temel mantığı, aynı standartta çok boyutlu kağıt elde etmek üzerinedir. Kağıt kullanımlarında ise en iyi verimi almak ve kullanılan kağıda göre en ideal yüzey elde etmek üzerinedir. Matbaa basım işlemlerinde kullanılan tüm kağıt boyutları, basımı yapılan üründen en iyi ve nitelikli sonucu elde etmek için en verimli boyutta kullanılır.

Share Post :

More Posts

Bir cevap yazın